تشخیص مواد مخدر در فرودگاه مهرآباد در 2 لایه امنیتی و با استفاده از دستگاه‌های ایکس‌ری پیشرفته، سگ‌های موادیاب (سپکا) و اسکنر ذرات میکروسکوپی انجام می‌شود. تجهیزات مستقر در ترمینال‌های این فرودگاه با آنالیز چگالی بار، مواد آلی شامل انواع مخدرهای سنتی، صنعتی و حتی قرص‌های مسکن قوی را با رنگ نارنجی روی مانیتور اپراتور تفکیک می‌کنند. مسافرانی که داروهای اعصاب یا مسکن‌های کدئین‌دار مصرف می‌کنند، باید برای جلوگیری از تشخیص اشتباه سیستم و ابطال پرواز، نسخه معتبر پزشک را به همراه داشته باشند تا در گیت‌های بازرسی با مشکل قضایی روبرو نشوند.
فرآیند تشخیص مواد مخدر در فرودگاه مهرآباد شامل چند لایه امنیتی دقیق است که از لحظه ورود مسافر به ترمینال تا پای پرواز انجام می‌شود. مسافران پروازهای داخلی باید از دستگاه‌های ایکس‌ری، بازرسی بدنی و در موارد مشکوک، سگ‌های موادیاب عبور کنند. هدف اصلی این تدابیر، جلوگیری از انتقال هرگونه مواد غیرقانونی و تامین امنیت کامل پرواز است. این رویه در تمام ترمینال‌های 1، 2، 4 و 6 مهرآباد با استانداردهای یکسان اجرا می‌شود. مسافرانی که قصد سفر دارند، بهتر است حداقل 2 ساعت قبل از پرواز در فرودگاه حاضر باشند تا مراحل بازرسی را بدون استرس طی کنند. استفاده از تجهیزات پیشرفته باعث شده تا درصد خطای انسانی در این گیت‌ها به حداقل برسد.
| نیروی مستقر | محدوده استقرار | ماموریت تخصصی |
| پلیس فرودگاه | محوطه عمومی ترمینال و گیت‌های اولیه | کشف مواد مخدر، تایید مدارک و برخورد با جرایم عمومی |
| سپاه حفاظت هواپیمایی | گیت‌های بازرسی نهایی و سالن ترانزیت | کشف سلاح و مواد منفجره، جلوگیری از هواپیماربایی |
سیستم بازرسی فرودگاه مهرآباد از دو لایه اصلی تشکیل شده است. لایه اول بلافاصله در درهای ورودی ترمینال قرار دارد. در این مرحله، تمام چمدان‌ها و بارهای بزرگ مسافران از داخل تونل‌های تصویربرداری عبور می‌کنند. سنسورهای حساس این دستگاه‌ها قادرند تراکم مواد مختلف را تشخیص دهند. تامین این سطح از امنیت نیازمند ابزارهای دقیق است؛ مشابه کیفیتی که در تجهیزات بازرسی ثانی تن دیده می‌شود، دستگاه‌های فرودگاهی نیز با تکنولوژی پیشرفته خود کوچکترین موارد مشکوک را شناسایی می‌کنند.
گیت دوم و حساس‌ترین بخش، بازرسی قبل از ورود به سالن ترانزیت است. در اینجا مسافران باید ژاکت، کمربند و وسایل فلزی خود را داخل سبد قرار دهند. کیف‌های دستی به دقت اسکن می‌شوند و ماموران مسافران را به صورت فیزیکی یا با راکت‌های دستی بازرسی می‌کنند. در همین مرحله است که همراه داشتن داروهای ممنوعه در پرواز یا هرگونه مواد غیرمجاز به سرعت مشخص شده و از ورود مسافر به سالن انتظار پرواز جلوگیری می‌شود. این بررسی‌های دو مرحله‌ای ریسک انتقال مواد را به صفر نزدیک می‌کند.
فرودگاه مهرآباد برای تشخیص مواد مخدر صرفا به بازرسی دستی متکی نیست و شبکه‌ای از تجهیزات پیشرفته الکترونیکی و بیولوژیکی را به کار می‌گیرد. این تجهیزات شامل اسکنرهای پرتو ایکس با تکنولوژی تفکیک مواد، بادی اسکنرهای امواج میلی‌متری، دستگاه‌های ردیاب ذرات (ETD) و سگ‌های آموزش‌دیده پلیس است. ترکیب این فناوری‌ها باعث می‌شود تا امکان پنهان کردن مواد مخدر در جداره چمدان‌ها، داخل لوازم الکترونیکی یا حتی بلعیدن آن‌ها توسط قاچاقچیان به کمترین میزان برسد. سرعت و دقت این سیستم‌ها به گونه‌ای است که روزانه هزاران چمدان و مسافر بدون تاخیر در زمان پرواز، آنالیز امنیتی می‌شوند.
دستگاه‌های بازرسی ایکس‌ری دوگانه، با تابش 2 پرتو متفاوت به چمدان، مواد را بر اساس عدد اتمی رنگ‌بندی می‌کنند. مواد آلی شامل انواع مخدر با رنگ نارنجی، فلزات با آبی تیره و مواد معدنی با رنگ سبز نمایش داده می‌شوند. اپراتورها با تحلیل تفاوت چگالی و غلظت همین رنگ نارنجی، جاسازی‌های پیچیده داخل قوطی شامپو یا بسته‌های قهوه را به راحتی تشخیص می‌دهند. قرار دادن مواد در فویل آلومینیومی نیز هیچ فایده‌ای ندارد؛ چرا که فویل روی مانیتور شبیه به یک لکه تیره و غیرقابل نفوذ دیده می‌شود و در همان لحظه مامور را برای بازرسی فیزیکی چمدان متقاعد می‌کند.
واحد سپکا (سگ‌های موادیاب پلیس) بازوی قدرتمند مهرآباد در کشف مواد است. این سگ‌ها که معمولا از نژاد ژرمن شپرد یا بلژین مالینویز هستند، حس بویایی 10 تا 100 هزار برابر قوی‌تر از انسان دارند و ریزترین ذرات مخدر را از زیر لایه‌های ضخیم پلاستیک، قهوه یا ادکلن ردیابی می‌کنند. هرجا دستگاه ایکس‌ری چمدانی را مشکوک تشخیص دهد اما اپراتور نتواند محل دقیق جاسازی را پیدا کند، سگ‌های موادیاب وارد عمل شده و با نشستن یا پارس کردن مامور را مطلع می‌کنند. این بازرسی دقیق علاوه بر چمدان مسافران، برای محموله‌های سنگین کارگو نیز انجام می‌شود.
سنسورهای ایکس‌ری فرودگاه داروهای مسکن و آرام‌بخش را به دلیل پایه مخدر، مشابه مواد غیرقانونی تشخیص می‌دهند. همراه داشتن اقلام زیر بدون مجوز پزشکی جرم است:
کشف هرگونه مواد مخدر در فرودگاه‌های ایران، فارغ از نوع یا مقدار آن، یک جرم امنیتی و قضایی به شمار می‌رود. قانون مبارزه با مواد مخدر هیچگونه اغماضی برای محیط‌های حساس فرودگاهی در نظر نگرفته است. به محض اینکه تجهیزات بازرسی یا سگ‌های موادیاب محتویات غیرقانونی را شناسایی کنند، مسافر از پرواز بازمانده و مستقیم تحویل پلیس فرودگاه می‌شود. برخورد قضایی با این تخلف بر اساس وزن، نوع مواد و سابقه فرد تعیین می‌شود، اما محیط فرودگاه به خودی خود باعث تشدید حساسیت پرونده خواهد شد. مسافران باید بدانند که گیت‌های امنیتی جای ریسک نیستند و کوچکترین تخلفی تبعات سنگینی در پی دارد.
در رویه قضایی، گرچه بین حمل مواد برای مصرف شخصی و قاچاق تفاوت هست، اما هیچ کدام مانع برخورد پلیس فرودگاه نمی‌شود. کشف مقدار ناچیز گل یا تریاک برای مصرف شخصی، باعث لغو پرواز، جریمه نقدی، شلاق تعزیری و ثبت سوءپیشینه است. در مقابل، کشف مخدرهای صنعتی مثل شیشه حتی کمتر از 1 گرم، قاچاق به حساب می‌آید و مجازات‌های سنگینی دارد. دستگیری مکرر مسافر با مقادیر کم نیز اتهام قاچاق را به دنبال دارد. پس این تصور که همراه داشتن کمی ماری‌جوانا در پرواز داخلی بی‌خطر است، اشتباهی بزرگ و شروع درگیری در پروسه‌های طولانی دادسرا خواهد بود.
سیستم امنیتی فرودگاه مهرآباد با ترکیب دستگاه‌های پیشرفته و سگ‌های موادیاب، مسیر انتقال مواد مخدر را کاملا مسدود کرده است. عبور از این گیت‌ها با مواد ممنوعه مساوی با دستگیری است. مسافران برای جلوگیری از دردسرهای قضایی، داروهای حساس را فقط با ارائه نسخه معتبر پزشکی به همراه داشته باشند.
آیا دستگاه ایکس ری فرودگاه قرص‌های مسکن عادی را نشان می‌دهد؟
بله، دستگاه‌های بازرسی تمام مواد آلی از جمله داروها را با رنگ نارنجی روی مانیتور نشان می‌دهند. اگر مسکن شما حاوی ترکیبات کدئین یا ترامادول باشد، به دلیل شباهت ساختاری با مواد ممنوعه، نیازمند ارائه نسخه معتبر پزشک به اپراتور گیت هستید.
مجازات همراه داشتن مقدار کمی «گل» (ماری‌جوانا) در پروازهای داخلی مهرآباد چیست؟
همراه داشتن هر مقدار مواد، حتی برای مصرف شخصی، جرم است. در صورت کشف، پرواز شما لغو شده و با تشکیل پرونده کیفری، در کنار جریمه نقدی و ثبت سوءپیشینه، با ممنوعیت پروازی بین 1 تا 5 سال مواجه خواهید شد.
EchoTechTeam 
